به گزارش کلبه خبر به نقل از سبلان ما، خشکسالی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی و مدیریتی در استان اردبیل تبدیل شده است؛ چالشی که حتی بارشهای نسبتاً مناسب ماههای اخیر نیز نتوانستهاند به طور کامل از شدت آن بکاهند. بررسیها نشان میدهد اگرچه میزان بارش در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته افزایش داشته، اما همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین بلندمدت وجود دارد و همین موضوع نگرانیها درباره تأمین پایدار منابع آب در ماههای گرم سال را افزایش داده است. کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی، تغییر در الگوی مصرف آب بهویژه در بخش خانگی و اصناف میتواند مهمترین راهکار برای عبور از تابستان پیشرو باشد.
کاهش ۵ درصدی بارشهای بلندمدت در استان اردبیل
مجید کوهی، مدیرکل هواشناسی استان اردبیل در گفتگو با خبرنگار «سبلان ما»، اظهار کرد: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون میزان بارش در استان به ۲۵۹ میلیمتر رسیده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۵ درصد افزایش نشان میدهد، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت همچنان با کاهش حدود ۵ درصدی مواجه هستیم.
وی با اشاره به تداوم اثرات خشکسالیهای سالهای گذشته افزود: بارشهای مناسب در ماههای اخیر تا حدی شرایط را بهبود بخشیده است، اما این بارشها نتوانستهاند کمبود منابع آبی ایجاد شده در سالهای گذشته را جبران کنند.
به گفته وی، کاهش ذخایر آب زیرزمینی و فشار بر منابع سطحی از جمله پیامدهای این شرایط است و مدیریت مصرف در ماههای آینده اهمیت بیشتری پیدا میکند
.
شکاف عمیق میان تولید و مصرف در پیک تابستان
در همین راستا، رضا پایش، مدیر دفتر بهرهبرداری منابع آب شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل با اشاره به افزایش مصرف آب در فصل گرم سال گفت: در سال گذشته ظرفیت تولید آب در استان حدود ۱۱۰۰ لیتر در ثانیه بود، در حالی که نیاز مصرف در زمان پیک تابستان به حدود ۲۵۰۰ لیتر در ثانیه رسید.
وی ادامه داد: این اختلاف قابل توجه میان تولید و مصرف باعث شد بخشی از نیاز شهر از طریق مخازن ذخیره و مدیریت توزیع در شبکه تأمین شود. با این حال، ادامه روند فعلی مصرف میتواند در ماههای گرم پیش رو فشار بیشتری بر شبکه آبرسانی وارد کند.
پایش همچنین هشدار داد: اگر الگوی مصرف اصلاح نشود، تأمین پایدار آب شرب و بهداشت در برخی مناطق با چالش مواجه خواهد شد. از شهروندان انتظار داریم با رعایت الگوی مصرف و پرهیز از مصارف غیرضروری، به مدیریت این شرایط کمک کنند.
فناوری در خدمت مدیریت منابع آب
در کنار مشارکت مردم، بهرهگیری از فناوریهای نوین نیز به عنوان یکی از ابزارهای مهم مدیریت منابع آب مورد توجه قرار گرفته است. بالایی، کارشناس بهرهبرداری شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل در این خصوص به خبرنگار سبلان ما گفت: یکی از مهمترین امکاناتی که در حال حاضر در اختیار داریم، سیستم «تلهمتری» است.
وی توضیح داد: این سیستم امکان پایش لحظهای وضعیت تولید، انتقال و مصرف آب را فراهم میکند و کارشناسان میتوانند در هر ثانیه وضعیت شبکه را رصد کنند. به گفته وی، استفاده از این فناوری باعث میشود هرگونه افت فشار، نشت در شبکه یا تغییر غیرعادی در مصرف به سرعت شناسایی و اقدامات لازم برای کنترل آن انجام شود.
تغییر رفتار شهروندی؛ گامی کوچک با تأثیری بزرگ
در کنار اقدامات مدیریتی و فنی، نقش شهروندان در مدیریت مصرف آب بسیار تعیینکننده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند حتی تغییرات کوچک در رفتار روزمره میتواند در مجموع تأثیر قابل توجهی در کاهش مصرف داشته باشد.
یکی از شهروندان اردبیلی در این باره میگوید: پیش از این برای شستن خودرو از شلنگ آب استفاده میکردم، اما سال گذشته وقتی تصاویر سدهای کمآب را دیدم، متوجه شدم که باید در مصرف آب بیشتر دقت کنم. حالا با یک دستمال مرطوب و مقدار کمی آب همان کار را انجام میدهم.
کارشناسان نیز تأکید میکنند اقداماتی ساده مانند کاهش زمان استحمام، استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب، شستوشوی خودرو با سطل به جای شلنگ و پرهیز از آبیاری فضای سبز در ساعات گرم روز میتواند نقش مهمی در صرفهجویی داشته باشد.
صرفهجویی در مصرف آب دیگر یک توصیه ساده نیست؛ بلکه ضرورتی جدی برای عبور از تابستان گرم و حفظ منابع آبی استان به شمار میرود. در شرایطی که فشار بر منابع آبی افزایش یافته، هر قطره آب ارزشمند است و مشارکت همگانی در مدیریت مصرف میتواند تضمینکننده پایداری این منابع برای آینده باشد.