امسال با اجرای الگوی موفق «کشت قراردادی» در ۳۰۰ هکتار از اراضی پارس‌آباد مغان و پیش‌بینی برداشت ۹۰۰ تن آفتابگردان، امیدها برای احیای این دانه روغنی استراتژیک و کاهش وابستگی به واردات دوباره زنده شده است.

به گزارش کلبه خبر، سال‌های اخیر برای کشاورزان منطقه پارس‌آباد با فراز و نشیب‌های بسیاری در حوزه محصولات کشاورزی همراه بوده است. اما امسال با ورود یک کشاورز پیشرو و تغییر رویکرد در الگوی کشت، امیدها برای احیای یکی از سودآورترین محصولات راهبُردی در منطقه زنده شده است.

بر اساس آمارهای موجود، در سال جاری ۳۰۰ هکتار از اراضی پارس‌آباد به زیر کشت آفتاب‌گردان رفته که پیش‌بینی می‌شود بیش از ۹۰۰ تن محصول از این مزارع برداشت شود و بدین‌سان کشت مغان که روزگاری نه‌چندان دور با گل‌های زرد و طلایی آفتاب‌گردان شناخته می‌شد و در سال‌های اخیر به دلیل نبود حمایت‌های کافی به حاشیه رفته بود، دوباره با اجرای الگوی «کشت قراردادی» به چرخه تولید دانه‌های روغنی بازگشته است.

کشت قراردادی و حل چالش بازار با زنجیره تامین حمایتی

 بزرگ‌ترین چالش کشاورزان در سال‌های گذشته، نه تولید، بلکه دغدغه فروش و بازاریابی بوده است. علی بداخشان، از کشاورزان پیشرو منطقه که پیش‌گام این طرح حمایتی است،وی در گفتگو با خبرنگار «سبلان ما»، با اشاره به دلایل اصلی این احیا می‌گوید: کشاورزان منطقه پس از ضررهای متوالی در محصولاتی مانند سیر و بادام‌زمینی، نسبت به تغییر الگوی کشت مردد بودند. ما برای بازگرداندن اعتماد به کشاورزان، مدل کشت قراردادی را عملیاتی کردیم.

 وی ادامه داد: در این مدل، کشاورز نه‌تنها در تأمین هزینه‌ها تنها نیست، بلکه زنجیره کامل تولید را در اختیار دارد چنانچه با این روشت کشت: اولاً تأمین نهاده‌های کشاورزی شامل بذرهای اصلاح‌شده، سم و کودهای باکیفیت به‌صورت امانی و بدون دریافت هزینه نقدی اولیه در اختیار کشاورز قرار می‌گیرد و دوم اینکه با نظارت تخصصی کارشناسان کشاورزی از لحظه کاشت تا مرحله برداشت به‌صورت مستمر در کنار کشاورز حضور دارند تا از سلامت محصول و بهره‌وری حداکثری اطمینان حاصل کنند.

 این کشاورز پیشرو تأکید کرد: در روش کشت قراردادی علاوه بر موارد یاد شده مکانیزاسیون برداشت نیز در اختیار کشاورز قرار می‌گیرد؛ چراکه یکی از دشواری‌های برداشت آفتاب‌گردان، کمبود نیروی کار و تجهیزات است؛ در این طرح، دستگاه‌های مکانیزه برای برداشت به مزرعه می‌آیند و محصول مستقیماً برای فراوری به کارخانه‌ها ارسال می‌شود و مهم‌تر اینکه مهم‌ترین رکن این توافق، تضمین فروش محصول است که دغدغه بازار را به طور کامل برای کشاورز رفع کرده است.

استقبال کشاورزان از تضمین خرید محصول

 یکی از کشاورزان منطقه که برای نخستین‌بار به‌صورت آزمایشی ۲ هکتار از اراضی خود را به این محصول اختصاص داده، از نتیجه راضی است.

 این کشاورز پا به سن گذاشته در گفتگو با خبرنگار «سبلان ما»، می‌گوید: قبلاً آفتاب‌گردان زیاد کشت می‌شد، اما وقتی حمایتی ندیدیم، آن را رها کردیم. امسال اما شرایط فرق دارد؛ وقتی خیالت از بابت کود، بذر و فروش راحت باشد، انرژی مضاعفی برای کار داری.

این جهادگر عرصه تولید اذعان داشت: محصول آفتابگردان که در بازه زمانی اسفندماه کشت و در مردادماه برداشت می‌شود، علاوه بر بازگشت اقتصادی مطلوب برای کشاورز، گامی بلند در جهت کاهش وابستگی به واردات روغن خوراکی است؛ هدفی که در راستای سیاست‌های کلان دولت برای توسعه کشت دانه‌های روغنی قرار دارد.

 کشاورز جوان دیگری که امسال ۱۴ هکتار در کشت قراردادی آفتاب‌گردان کاشته است، می‌گوید: تجربه موفق ۳۰۰ هکتار کشت قراردادی در پارس‌آباد، الگویی عینی است که نشان می‌دهد با مدیریت زنجیره تولید و حمایت واقعی از کشاورز، می‌توان محصولات راهبُردی را به مزارع بازگرداند.

 وی ادامه داد: حالا «گل‌های زرد» مغان نه‌تنها نماد زیبایی که نویدبخش خودکفایی و رونق در یکی از قطب‌های کشاورزی ایران هستند؛ رونقی که تداوم آن در سال‌های آینده، مستلزم تداوم سیاست‌های حمایتی دولت و توسعه زیرساخت‌های فراوری در منطقه است.

ظرفیت اقتصادی کشت آفتابگردان در مغان و کاهش واردات

 کارشناسان کشاورزی و اقتصادی نیز بر این باور هستند که کشت آفتاب‌گردان در پارس‌آباد علاوه بر صرفه اقتصادی برای کشاورزان، گامی مهم در مسیر کاهش واردات روغن خوراکی و تأمین محصولات راهبُردی موردنیاز کشور محسوب می‌شود که تداوم و توسعه این مسیر، بیش از هر چیز به ثبات در سیاست‌های حمایتی و تقویت زیرساخت‌های کشت قراردادی وابسته است تا کشاورزان با اطمینان کامل، بذر امید را در دل خاک مغان بکارند.